"Zasada dwóch" - zasada chybiona?

2009-03-31, 21:03 w Articles > Columns

2790

Carno

Rating: 4.00

Go to page: 1 2

Artykuł zgłoszony do Nieustającego Konkursu Star Wars Extreme (03.2009)

"Dwóch ich powinno być, nie więcej, nie mniej. Jeden, by przyjąć potęgę, drugi by jej pożądać" - Darth Bane

Dartha Bane'a nie trzeba chyba nikomu przedstawiać. Potężny lord Sithów, który żył na tysiąc lat przed bitwą o Yavin, słynny jest przede wszystkim z doktryny, którą sformułował - tak zwanej Zasady Dwóch. Bane jest bez wątpienia jedną z najpopularniejszych postaci w uniwersum Star Wars, a tysiące fanów na całym świecie nieustannie przypominają o stworzonej przez niego idei. Praktycznie żadna dyskusja o Sithach nie może odbyć się bez wspomnienia doktryny, która przez całe tysiąclecie konstytuowała działania Mrocznych Lordów. Wspominana... i bezrefleksyjnie czczona i wielbiona. Każde odejście od tej zasady traktowane jest jako herezja (stąd między innymi tak wielka krytyka nowego Zakonu Sithów, z którym mamy do czynienia w komiksowej serii Legacy), ba, niekiedy można odnieść wrażenie, że samo krytyczne myślenie o niej jest zbrodnią - bo w końcu to lord Bane ją stworzył. Tak oto "Rule of Two" stała się dogmatem. A z dogmatami, jak wiemy, się nie dyskutuje. Czas jednak to zmienić. Uważam bowiem, że doktryny Bane'a (jak zresztą każdej innej idei) nie należy bezrefleksyjnie gloryfikować. Szczególnie, że ta zasada na gloryfikację w żadnym razie nie zasługuje, gdyż... jest chybiona. A jej twórca okazał się przegranym.

Dessel (tak bowiem brzmiało prawdziwe imię Dartha Bane'a) zdecydował się na reformę Sithów, po tym jak spostrzegł słabość drążącą Bractwo Ciemności, do którego sam należał. Uznał on, że równość między Sithami - jaka w teorii przynajmniej panowała w Bractwie - prowadzi do ograniczenia ich sił i możliwości. Sith, który sam siebie uznaje za równego innymi Sithom, nie zrywa łańcuchów - on je jedynie umacnia. Według Bane'a osiągnięcie prawdziwej potęgi, będąc członkiem Bractwa, nie było możliwe. Nie mówiąc o tym, że mrocznych lordów zawsze osłabiały walki wewnętrzne. Tak samo uznał za niemożliwe, aby Sithowie w takim kształcie i liczbie byli w stanie pokonać Jedi. Darth Krayt udowodnił jednak, że Dessel się mylił. Ale po kolei.

Według doktryny Bane'a naraz mogło istnieć jedynie dwóch Sithów, mistrz i uczeń. Miało to zapobiec zarówno rozmyciu się potęgi, jak i walkom między samymi władcami Ciemnej Strony. Z pozoru logiczna i uzasadniona argumentacja. Doskonała przykrywka... w celu ukrycia strachu Dessela. Strachu przed czym? Przed porażką. Darth Bane po prostu bał się, że nie będzie w stanie kontrolować więcej niż jednego ucznia naraz! A swoje obawy przeniósł na dziesiątki pokoleń Sithów! Potężny władca Ciemnej Strony, tak potężny, że może posiadać jedynie jednego ucznia... w obawie przed tym, że nie będzie w stanie poradzić sobie nawet z dwoma. Nie tylko Darth Krayt obalił ten pogląd. Także inny wielki lord Sithów, Darth Sidious, zreformował Zasadę Dwóch. Sithów wprawdzie cały czas była jedynie dwójka (Sidious i Vader w okresie Imperium), ale za to istniała znaczna liczba służących im użytkowników Ciemnej Strony - od Inkwizytorów począwszy, na Rękach Imperatora skończywszy. To wszystko ewidentnie przekraczało możliwości pojmowania Bane'a.

Jaką władzę można sprawować nad uczniem? Absolutną. Czy to jednak nie jest... żałosne? Czy potęga Sitha ma się ograniczać (przez czas dłużej nieokreślony) do sprawowania władzy nad jednym uczniem? Na jedno skinienie Dartha Krayta dziesiątki Sithów skoczyłyby w ogień. Rodzi się pytanie - kto ma większą władzę... większą ambicję, pasję? Darth Krayt udowodnił, że miał prawdziwą władzę i potęgę. Był w stanie w pojedynkę odtworzyć Zakon Sithów i rządzić nim niepodzielnie przez ponad sto lat. Był w stanie sprawować władzę nad dziesiątkami, jeśli nie setkami Sithów. Był w stanie narzucić im swoją wolę. W porównaniu do niego, Darth Bane jest słaby. Jest przegranym. Ba, twórca Zasady Dwóch wypada blado także przy lordzie Kaanie. Kaan był w stanie narzucić innym swoją wolę, manipulować nimi... był w stanie podjąć wyzwanie. A Dessel się tego bał. Tak, Zasada Dwóch wynika ze słabości... Dartha Bane'a.

Kwestia sukcesji jest kolejną ciekawą kwestią, która mnie nieco dziwi. Zakłada się, że w myśl doktryny Bane'a uczeń zostaje (w większości przypadków) mistrzem... kiedy zabije swego mistrza. Rzecz jasna ma stać to się wtedy, kiedy uczeń przerośnie potęgą swego nauczyciela... i z pewnego punktu widzenia, całe szkolenie odbywa się w tym kierunku. Czy to jednak nie jest sprzeczność? W pewnym momencie bowiem mistrz przestaje być panem sytuacji, a w związku z tym... traci potęgę. Każdy Sith zapewne zakładał, że obroni się przed zdradą ucznia... ale tym samym zakładał, że jego akolita tej zdrady spróbuje dokonać. Czyli uznawał, że przestaje mieć nad swym uczniem kontrolę. Do absurdu dojdziemy, kiedy założymy sobie wcale nie tak absurdalną sytuację - mamy mistrza o sędziwym wieku, który powoli dobiega kresu swych dni. I wtedy jego uczeń dokonuje próby zabójstwa. Jedynym ratunkiem dla życia mistrza jest zabicie swego ucznia - jednak jeżeli to zrobi, zaprzepaści lata szkolenia oraz samych Sithów - nie zdoła już wyszkolić nikogo nowego. A więc podda się swemu uczniowi? Da się po prostu zabić, on, potężny lord Sithów? Po prostu odrzuci całą swoją potęgę, swoją ambicję, pasję... ukryje swój gniew, i odrzuci to, czym był przez całe życie? Podda się śmierci? Mroczny lord Sithów się podda? Na to wygląda - i do tego prowadzi Zasada Dwóch.

Ostatnią kwestią, którą pragnę poruszyć, a która według mnie całkowicie "grzebie" tę ideę , jest jej... skuteczność. Tak, skuteczność. Światła zasada Bane'a doprowadziła Sithów do ponownego władania galaktyką... po upływie tysiąca lat. Tysiąca lat. I kto wie, czy Sithowie kiedykolwiek rządziliby ponownie galaktyką, gdyby nie jeden z najwybitniejszych lordów w historii - Darth Sidious. Wiem oczywiście, że to absurd oskarżać Bane'a o to, że Sithowie powrócili do władzy dopiero po upływie millenium - dlatego też tego nie czynię. Jedynie wskazuję, ile czasu upłynęło. Dla porównania - ponownie Darth Krayt - nowy Zakon Sithów potrzebował stu lat, aby zapanować nad galaktyką.

Paradoksem dla mnie jest fakt, że Darth Bane zapisał się złotymi głoskami w historii Sithów. Dokonał niewątpliwie słusznej diagnozy, iż Bractwo Ciemności jest chore, jednak wybrał fatalną "kurację". Nie był w stanie wyobrazić sobie, aby ktoś był w stanie zapanować nad Sithami. Ten, który drogę do władzy uznał za cel swego życia, nie był w stanie wyobrazić sobie takiej potęgi, która zmusiłaby innych Sithów do posłuszeństwa. Zamiast podjąć wyzwanie, spróbować stanąć na czele Bractwa, zreformować je, doprowadzić do zwycięstwa - stać się tym, kim stał się ponad millenium później Darth Krayt - zdecydował się... poddać. Przyjąwszy Zasadę Dwóch, zdradził prawdziwą potęgę. Zdradził i pogrzebał Sithów na blisko tysiąc lat.

Go to page: 1 2

Tags: zasada dwóch, darth bane, sith, darth krayt, darth sidious, ciemna strona mocy

Your rating:

Please login!

ALL COMMENTS

kr10n1 | 2011-03-23, 00:13

Wiele odpowiedzi na pytania które stawiasz jest zawartych w trylogii Bane'a którą dopiero co przeczytałem

Carno | 2009-05-12, 00:43

Powyższy felieton miał właśnie, oprócz przedstawienia moich poglądów, sprowokować czytelników do dyskusji - więc proszę nie pisać tekstów typu "mam nadzieję że nikogo nie uraziłem" - bo niby czym? Swoim zdaniem, w dodatku przedstawionym w bardzo kulturalnej formie i popartym wieloma argumentami?:) Miło mi, że w końcu ktoś chciał tę kwestię przedyskutować:) A więc jedziemy:

ad 1 - Revan - tak, jest napisane, że to Revan wymyślił Zasadę Dwóch... Ale to dopiero Bane stworzył z niej dogmat, który na tysiąc lat kierował działaniem Sithów.

ad 2- czemu Palpatine nie zostałby odnaleziony? A może zostaliby odnalezienie potężniejsi?

ad 3- ile czasu i jak ogromnej dawki szczęścia potrzeba, aby potężna istota władająca Mocą odkryła holocron Sithów? Szczególnie że byli oni głęboko zakonspirowani? Przykład - ile czasu minęło, odkąd ktoś odkrył miejsce spoczynku Nagi Sadowa, i jego nauki? ( Odpowiedź - blisko 600 lat, i był to Freedon Nadd )

ad 4 - Jedi przez tysiąc lat się mylili.... I przez ten tysiąc lat spokojnie, przez nikogo nieniepokojeni władali Galaktyką. 1000 lat pomyłki Jedi i 23 lata prawdy Sithów. Doprawdy, to ja wolę żyć w błędzie...

ad 5 - i tutaj muszę rzecz, argument, który mnie zadziwił całkowicie. Cytuje: "Gdyby nie Zasada Dwóch prwadopodobnie Darth Krayt ani jego zakon nigdyby nie wybiłby się ponad wewnętrzne spory Sithów gdyby w dalszym ciągu istniał Stary Zakon założony przez Kaana". Nie rozumiem, powiem szczerze... Zakon Krayta by się nie wybił, bo w Galaktyce panowaliby Sithowie? Czyli Sithowie by się nie wybili, bo już by panowali. Logiczne. Tylko co w tym złego?

A co do zeit geist masz niejako rację, że Krayt miał ułatwione zadanie. Ale trzeba tu umieć wykorzystywać :)

A co niszczenia ZD w oparciu o komiksowe Legacy - nie tylko samo Legacy, ale sama logika może na to wskazywać. A także np. ToTj 1 :)

Pozdrawiam

darth_marcov | 2009-05-05, 13:31

Przede wszystkim na wstępie witam wszystkich. Jestem tu nowy i odrazu rzucił mi się w oczy ten tekst. Jest ciekawy i generalnie pozwala się zastanowić nad poczynaniami Bane'a ale...
No właśnie "ale..." Odnośnie argumentów przedstawionych w powyższym artykule to ok wszystko ładnie, pięknie ale dręczą mnie dwie kwestie...
Po pierwsze Bane nie stworzył Zasady Dwóch, tylko ją usankcjonował. W "Drodze Zagłady" wyraźnie jest napisane, że jej twórcą był Darth Revan i nikt z tym nie dyskutuje czyli zakładam, iż większość się z tym zgadza.
Po drugie co według mnie najważniejsze to, to że gdyby nie Zasada Dwóch i reformacja Sithów to Palpatine prawdopodobnie nigdy nie zostałby odkryty przez Plegiusa ponieważ to właśnie usankcjonowanie Zasady Dwóch rozpoczęło pogoń z tymi naprawdę potężnymi kondydatami na Mrocznych Lordów.
Następnie jeśli mistrz zabiłby ucznia to oznaczałoby iż owy uczeń nie nadawał się na Lorda. Nie było by również problemu z "kontynuacją linii" ponieważ Mroczni Lordowie tworzyli holokrony, w których uwieczniali swoją wiedzę i nauki.
"Słabość"... jeśli mądrość i umiejętność przewidywania to słabość niech będzie. Tylko, że Bane poraz kolejny miał racje... Jedi uznali, że po wydarzeniach na Ruusanie wszyscy Sithowie "wygineli" a czas utwierdził ich w tym przekonaniu. i dopiero w "Mrocznym Widmie" do Jedi dotarło że przez ponad tysiąc lat się mylili. Ten czas dał Sithom możliwości do obrośnięcia w szeroko pojętą potęgę i tak się stało.
I co najważniejsze na koniec... Gdyby nie Zasada Dwóch prwadopodobnie Darth Krayt ani jego zakon nigdyby nie wybiłby się ponad wewnętrzne spory Sithów gdyby w dalszym ciągu istniał Stary Zakon założony przez Kaana. To raz, a dwa to, to że w czasach Bane'a zakon powstawał bardzo ostrożnie gdyż po bitwie o Ruusan nastąpił czas względnego pokoju w galaktyce natomias powstanie zakonu Krayta czyli de facto A'Sharad Hett'a(rycerza Jedi starej republiki!) było zasłoniętę przez wojny najpier z Yuuzhan Vongami, Kryzys Mrocznego Gniazda i w końcu przez II insurekcję Koreliańską, która doprowadziła do wybuchu Drugiej Wojny Domowej...
Więc uważam że nie ma sensu "niszczyć" Zasady Dwóch w oparciu o komiksową serię Legacy chociażby dlatego że Krayt miał o wiele łatwiejsze zadanie do spełnienia...
Taka jest moja opinia i mam nadzieję, że nikogo nie uraziłem.

Carno | 2009-04-09, 20:21

Przykładów nie ma zbyt wiele - jako przeciwieństwo doktryny Bane'a przywołuje głównie komiksowe Legacy, Ale książek SW fakt, parę na koncie mam ;)

Forcesight | 2009-04-09, 17:05

Sithowie to wogole dziwni byli, jak ich zasady. Zawsze mnie smieszylo ze ma ich byc dwoch, z jednej strony setki rycerzy Jedi z drugiej tylko dwoch kolesi, a i tak jeden na drugiego predzej czy póżniej bedzie dybał. Bezsens totalny. Nie dość że mają masę wrogów to jeszcze przeciwko sobie i tylko dwóch! :/

A arcik bardzo bardzo dobry, heh ile Carno ksiazek musiałeś przeczytać, żeby tyle przykladow podać, co??? :D