Schemat Campbella a Anakin Skywalker cz. 2

2011-12-13, 12:00 w Articles > Columns

569

Cathia

Rating: 5.00

Dziesięć lat po wydarzeniach Mrocznego Widma Anakin jest już prawie dorosły. Okoliczności zmuszają go do spotkania z Amidalą, której już wcześniej zapowiedział, że się z nią ożeni. Życie byłej królowej jest zagrożone, ktoś usiłuje ją skrytobójczo zabić. Anakin i jego mistrz Obi-Wan Kenobi mają chronić Amidalę, w efekcie Anakin odlatuje z dziewczyną na Naboo, a Kenobi rusza śladem Jango Fetta, łowcy nagród. Anakin dał się już nam poznać jako osoba lekkomyślna, zaś jego mistrz przed wyruszeniem ostrzega go: „Nie rób absolutnie niczego bez porozumienia z radą lub ze mną." Problem polega na tym, że chłopiec jest zbyt impulsywny, a także zbyt pewny siebie. Wie, że jest potężny, ale inni nie dają mu się wykazać. Istnieje także drugi problem: Anakin kocha Padmé, a dla Jedi „zakazane są związki." Wszelkie angażowanie się emocjonalne jest zabronione. Młodzieniec wie, że ich ewentualny związek jest skazany na niepowodzenie również ze względu na to, że ona jest osoba publiczną, musieliby się ukrywać.

Uczucia Anakina są dla niego olbrzymim problemem. Gdy wyczuwa cierpienie matki, bez zastanowienia i oglądania się na konsekwencje samowolnego czynu, leci na Tatooine. Tam, kiedy okazuje się, że matka została zamęczona na śmierć, bez litości wyrzyna wszystkich Ludzi Pustyni, którzy to zrobili. Nie tylko mężczyzn, ale także kobiety i dzieci. Władzę przejmuje nad nim gniew i nienawiść. Myśli właściwie tylko o sobie, może jeszcze ewentualnie o Padmé, ponieważ właściwie wszystko, co robi, robi dla niej lub z jej powodu.

„Wydarta wrogowi władza, uwolnienie ludzkości od złośliwego potwora, wyzwolenie energii życiowej krępowanej przez tyrana, wszystko to jest symbolicznie przedstawione w postaci kobiety. Jest ona opisywaną w niezliczonych opowieściach dziewicą wydaną na pożarcie smokowi, którego zabija bohater, oblubienicą, którą porywa on z dworu zazdrośnie strzegącego jej ojca, panną wyrwaną z rąk potwornego kochanka. Jest ona drugą połową samego bohatera, ponieważ każde z nich jest obojgiem - jeśli jego postawa jest postawą władcy świata, to ona jest światem, a jeśli jest on wojownikiem czy rycerzem, to ona jest zdobytą przezeń sławą. Jest ona wyobrażeniem jego przeznaczenia, które ma on uwolnić z więzienia otaczających go niczym mur okoliczności." (Bohater…, s. 249)

Kobieta jest zazwyczaj nagrodą dla bohatera. Tutaj jednak stanowi owoc zakazany, a związek Padmé i Anakina niewątpliwie zostałby potępiony, gdyby go odkryto. Mimo to bohaterowie nie wahają się i pobierają się po bitwie na Geonosis, gdzie Anakin sprawdził się jako wojownik i jej ochroniarz. Anakin znowu postępuje sprzecznie z kodeksem Jedi, którym nie wolno mieć żon i rodzin, którym nie wolno oddać się żadnemu uczuciu. Jest to krok, który doprowadzi go do następnej części jego przygody – jego istnienia jako władcy i tyrana.

Droga bohatera teoretycznie ma prowadzić do zwycięstwa, jednak istnieje pewien zasadniczy problem. My, obserwatorzy z zewnątrz, „postrzegamy czyn bohatera jako dokonany wśród niebezpieczeństw i w wielkiej męce dzieło krzepkiej ręki, podczas gdy z innej perspektywy okazuje się on, podobnie jak będące archetypem pokonania smoka zabicie Tiamat przez Marduka, jedynie ułatwieniem nadejścia tego, co nieuniknione." (Bohater…, s. 252) Anakin walczył w bitwie na Geonosis, zdobył miłość swojej kobiety, właściwie powinien być to koniec przygody, zakończony frazą „żyli długo i szczęśliwie". Jednak, jak już wcześniej zostało powiedziane, zwycięstwo jest właściwie klęską. Powierzenie kanclerzowi Palpatine'owi nadzwyczajnych praw doprowadza do powołania armii klonów, która ma wprawdzie służyć Republice, mimo to stanowi mięso armatnie podczas nadchodzącej wojny, tak starannie zaplanowanej. „Wojna rozpoczęta", mówi hrabia Dooku swojemu panu, w którym tylko ktoś bardzo naiwny nie rozpoznał jeszcze przyszłego Imperatora.

„Celem wyprawy bohatera w pierwszym aspekcie jest zdobycie połowicy, która jest życiem. Celem jego wyprawy w drugim aspekcie jest odnalezienie ojca, który jest niewidzialnym nieznanym.” (Bohater…, s. 252) Wiemy, że Anakin nie ma ojca, został niepokalanie poczęty. Mimo to jak każdy chłopiec potrzebuje wsparcia, pewnego wzoru. Gdyby Qui-Gon nie zginął na Naboo, Anakin zapewne uznałby właśnie jego za przybranego ojca. Ale jego mistrzem stał się Obi-Wan Kenobi, który nie potrafił utrzymać go w ryzach, bezlitośnie krytykując jego pomysły. Anakin, przeświadczony o własnej wielkości (już w dzieciństwie matka cały czas powtarzała, jakim jest niezwykłym chłopcem), potrzebuje kogoś, kto go będzie podziwiał. Tym kimś staje się właśnie kanclerz Palpatine. On to bez przerwy mówi chłopcu: „Jesteś najbardziej uzdolnionym Jedi, jakiego spotkałem. (...) Przeczuwam, że staniesz się największym wśród Jedi." Nic dziwnego, że nastolatek podąży właśnie za nim, zmusi się do zaufania mu mimo okoliczności, które wręcz krzyczą, że jest inaczej.

Anakin uwierzy, że wprowadzenie Imperium to jedyna szansa na uratowanie jedności Galaktyki. Przyjmie tytuł Lorda Sithów, mimo że będzie to oznaczało konflikt ze wszystkim, w co wierzył wcześniej, a ponieważ powodują nim niepowstrzymywane uczucie – strach o swoją ukochaną i miłość - przejdzie na Ciemną Stronę Mocy. Stanie się Darthem Vaderem, Mrocznym Lordem Sithów. Jest to zupełnie naturalną konsekwencją jego drogi, gdyż „zapomniawszy o transcendentnym, prawdziwym źródle dobrodziejstw i łask,(...) władca ów niszczy wizję, której podtrzymywanie jest jego rolą. Przestaje być pośrednikiem między dwoma światami. Perspektywa, z której człowiek widzi rzeczywistość, ulega spłaszczeniu i obejmuje już tylko ludzki czynnik równania: czynnik boski, owa moc sprawcza, ginie z pola widzenia. Wraz z tym zanika idea spajająca społeczność. W całości utrzymuje ją już tylko siła." (Bohater…, s. 254). Kiedy tylko Palpatine uzyska pełną władzę, odrzuci wszelkie pozory. Ogłosi Imperium, zostanie Imperatorem, a Anakin Skywalker pójdzie za nim. Wybraniec Mocy, który miał przywrócić jej równowagę, sprowadzi ją do roli legendy, czegoś, co podobno kiedyś istniało, ponieważ doczesność, miłość do kobiety i brak zgody na poświęcenie zaćmiła jego ostrość widzenia.

Śmierć Anakina Skywalkera jest, mimo jego wcześniejszych czynów, śmiercią bohaterską. Zabija Imperatora, który stanowi jakby oś zła w tym świecie. Oczywiście, musi za to zapłacić własnym życiem. „Nie trzeba mówić, że bohater nie byłby bohaterem, gdyby śmierć napełniała go przerażeniem; pierwszym warunkiem zostania nim jest pogodzenie się z grobem." (Bohater…, s. 259) Anakin ze spokojem akceptuje wyrok losu; wie, że musi odpokutować za całe zło, które wyrządził pod postacią Dartha Vadera.

Korzystałam z następujących książek:

R.A. Salvatore, Atak klonów, tłum. M. Szymański, Warszawa 2002.
Matthew Stover, Zemsta Sithów, tłum. M. Szymański, Warszawa 2005.
Joseph Campbell, Bohater o tysiącu twarzy, tłum. A. Jankowski, Poznań 1997.

Tags: joseph campbell, schemat campbella, anakin skywalker, padmé, zakon jedi, mroczne widmo, atak klonów, zemsta sithów, powrót jedi, felietony, artykuły, palpatine, imperium, republika, armia klonów, bohater o tysiącu twarzy

Your rating:

Please login!

ALL COMMENTS

Visct | 2011-12-20, 22:33

@Darth Kamil zgadzam się ...

Darth Kamil | 2011-12-15, 15:56

Z tym, że Ki-Adi-Mudni dostał zezwolenie od Rady Jedi, ponieważ populacja cerean nie miała się zbyt dobrze - i leżało tu dobro gatunku, by ten nie wyginął.
Małżeństwa i związki stały się powszechne dopiero w Nowym Zakonie Jedi, w Starej Republice to raczej istniała zasada "alone".
A co do artykułu... cholera, schematy są wszędzie ; (