Człowiek, który uratował świat

2011-06-20, 20:40 w Articles > Felietonowy Tygodnia Początek

518

Krzysztof Rewak

Rating: 4.67

Wiecie, że nie umiałbym odpowiedzieć na pytanie jaki jest mój ulubiony film? Nie miałbym żadnych problemów z wymieniem ulubionych seriali, książek, muzyków czy autorów, ale nigdy nie mogłem się zdecydować jakie dzieło kinematograficzne mógłbym nazwać najbliższym mojemu sercu. Z całą pewnością wysoko na liście znajdzie się Imperium kontratakuje Kershnera i Powrót Jedi Marquanda, nie mógłbym pominąć klasyków fantastyki naukowej, czyli Obcego, Terminatora czy Predatora, muszę wspomnieć o Indianie Jonesie, Ojcu chrzestnym czy nieco nowszym Władcy pierścieni, a zaryzykowałbym nawet dodanie zeszłorocznej Incepcji Nolana do pierwszej dziesiątki. Dobry film powinien mnie zachwycić, oczarować i zaprzeć dech w piersiach do takiego stopnia, że zechcę obejrzeć go jeszcze raz. A potem kolejny. I znowu… Naprawdę dobry film nigdy nie przestanie mnie bawić, więc z ciężkim sercem wypisuję tytuł, który zna wielu moich znajomych, choć może w innej wersji. Czy Dünyayi Kurtaran Adam brzmi znajomo?

Dosłowne tłumaczenie tytułu brzmi Człowiek, który uratował świat, jednak internet nadał temu arcydziełu kinematografii inne miano: Turkish Star Wars. W listopadzie 1982 roku Çetin Inanç upublicznił swoje najnowsze dzieło – ekstremalnie niskobudżetowy film akcji z elementami fantastyki naukowej, w którym użyto sceny brutalnie wycięte z Gwiezdnych wojen George’a Lucasa, a który wkrótce został prawie jednogłośnie okrzyknięty jednym z najgorszych filmów jakie kiedykolwiek powstały. Nie zrozumcie mnie źle, Dünyayi Kurtaran Adam rzeczywiście jest produkcją okropną pod każdym względem, ale poziom absurdu, który pan Inanç przelał na taśmę filmową jest warty obejrzenia przynajmniej ten jeden raz. Przyznam bez bicia, choć może z nutką wstydu, że jestem po siedmiokrotnym seansie Człowieka, który uratował świat i z chęcią obejrzałbym go jeszcze raz. Półtora roku temu, na wrocławskich Innych Sferach, miałem wątpliwą przyjemność uczestnictwa w pokazie najgorszych filmów świata, gdzie poznałem tę turecką produkcję. Czy zrozumiałem o co chodzi? Nie, skądże! Fabuła staje się zdatna do załapania dopiero przy trzecim lub czwartym razie, czyli wtedy, gdy człowiek nie krztusi się ze śmiechu przy każdej scenie i zaczyna przyzwyczajać się do mocnych scen walki i niesamowitych zwrotów akcji.

Ziemia stanęła przed zagrożeniem wyginięcia|w wyniku zwariowanych zbrojeń nuklearnych. Kilka razy wcześniej udało się jej przetrwać podobne zagrożenia. Żadna siła nie była w stanie zniszczyć Ziemi. Czasami jednak Ziemia zostawała dezintegrowana na części. Części, które oddzieliły się od niej i stały się skałami meteorytowymi, krążącymi po kosmosie. Na niektórych planetach życie wciąż trwało. Jednakże wojna nuklearna weszła w ruch. Napędzała ją chęć osiągnięcia władzy i mocy, a piękny i szczęśliwy świat został w szalony sposób zniszczony.

- fragment surrealistycznego prologu

Trzeba przyznać, że tureckie kino akcji jest nie do pobicia. Półtoragodzinny Człowiek, który uratował świat jest niekończącym się ciągiem scen przepełnionych akcją, sztukami walki i ogólną destrukcją. Nie ma czasu na głupoty – główni bohaterowie to tureccy piloci gwiezdnych myśliwców klasy Tajfun-2, którzy są ostatnim obrońcami Ziemi. Po którymś seansie udało mi się zrozumieć, że nasza planeta została niegdyś zniszczona w wyniku wojny nuklearnej i teraz jej cząstki dryfują po kosmosie, a zły Czarodziej chce je zniszczyć. Murat i Ali rozbijają się na jednej z części planety, gdzie zostają pochwyceni przez szkielety na koniach (jak to brzmi!), by później zmusić ich do walk na arenie gladiatorów. Wkrótce osobiście spotykają się z Czarodziejem, który przedstawia im swój niecny plan: zdobędzie mózg człowieka, by zrealizować marzenie o zniszczeniu Ziemi. Abstrakcja goni abstrakcję, głupota wylewa się hektolitrami z ekranu, jednak człowieka nie może odejść od filmu… Niesamowicie wciąga i chcemy wiedzieć jak to się skończy.

Podczas wędrówki naszych bohaterów przez zapomniane pustkowia dowiadujemy się wielu rzeczy i spotykamy niezwykłych ludzi i nieludzi. Murat i Ali stają do walki z wielkimi mupetami, złowieszczymi robotami wyglądającymi jak wczesne wersje Cylonów, mumiami, huncwotami rodem z Ali Baby i czterdziestu rozbójników, żywymi modelami Michaela Jacksona z teledysku History, a także bliżej niemożliwymi do opisania wrogami w różnych kolorach i kształtach. Z czasem Murat staje się posiadaczem mózgu i złotego miecza, który został przelany z miedzianych gór zza których przybyło mityczny Trzynaste Plemię. Dzięki niesamowitemu treningowi bohaterowie będą wręcz niepokonani, a rady starego i godnego zaufania mędrca doprowadzą ich do końca wędrówki i ujawnią przeznaczenie. Liczne sceny walki to nic, dostajemy również kosmiczne starcia, które otrzymały Oskara… Dokładnie nagrodę tę otrzymały Gwiezdne wojny w ’77, ale pan Inanç uznał, że nikomu nie będzie przeszkadzać, jeżeli wytnie bitwę o Yavin i zniszczenie Gwiazdy Śmierci – przecież w filmie Lucasa wszystkim się podobały!

Kiedy bluźniercy zaczęli masowo mordować wiernych, nosiciele wiary i religii uciekli. Budowali miasta pod siedmioma pokrywami Ziemi i walczyli z bluźniercami Prowadził ich Jezus Chrystus. Miasta budowane tysiące metrów pod ziemią były osiągnięciem najnowszych technologii. Żyli i rozmnażali się. Setki imigrantów przechodziło i zamieszkiwało w ich miastach. Spotkali ich i rozumieli wtedy, że jest tylko jeden Bóg. Choć chrześcijaństwo to wiara w jednego Boga, poszukiwanie nieśmiertelności pochodzące od Majów i Azteków wciąż istnieje. Najpotężniejszym człowiekiem władzy i siły jest teraz Czarodziej. Czarodziej odnalazł na końcu nieśmiertelność Była ona dla niego największą mocą. Czarodziej dodawał fizyczne aspekty do swojej nieśmiertelności, za pomocą swej inteligencji i poprzez wysysanie krwi i tortury. Czarodziej i jego wyznawcy byli nieśmiertelni. Z czasem stawaliby się starsi i brzydsi, ale nie umieraliby. Oto prawda. Czarodziej chce się zemścić na świecie. Tylko tego pragnie.

- stary i godny zaufania mędrzec opowiada historię świata;
warto zauważyć nawiązania do Chrystusa czy starożytnych cywilizacji

Cóż to byłby za film, gdyby nie pojawił się też wątek miłosny? Znudziła Wam się standardowa miłość kobiety i mężczyzny? Turcy poszli o krok dalej i przedstawili również braterską miłość, abstrakcyjną miłość do ludzi oraz bezinteresowną miłość do dzieci. Nie uświadczymy tu scen erotycznych, jednak filmu nie poleciłbym młodym odbiorcom; w Turcji nie babrano się ograniczaniami wiekowymi jak w Hollywood, więc krwawe sceny, nawet z udziałem dzieci, nie są niczym dziwnym. Warto wspomnieć o niesamowitej oprawie muzycznej, która niejednokrotnie wzbudzi dreszcz na plecach widza. Motyw przewodni z Poszukiwaczy zaginionej Arki przeplata się czasami z remiksem motywu z klasycznego Battlestara oraz kilkoma innymi, a całość tworzy niezapomnianą kompozycję. Do tego trzeba dodać wybitnie skonstruowane dialogi, które powinno zrozumieć nawet dziecko z przedszkola z racji krótkich zdań, prostego języka i ciągle powtarzających się fraz.

Nie może być człowieka bez świata, ani świata bez człowieka. Człowiek jest największą wartością we wszechświecie. Chrońcie przyszłość. Bo przyszłość to pokój. Ten, kto pozwoli by pokój przeżył, bez wątpienia jest człowiekiem.

- ogólna mądrość życiowa z epilogu

Dünyayi Kurtaran Adam jest bez wątpienia jedną z najgorszych produkcji jakie kiedykolwiek powstały, jednakże ma w sobie tę magię, która przyciąga do siebie widzów. Każdy kolejny seans jest niewątpliwą oznaką masochistycznych tendencji u widza, jednak myślę, że każdy choć raz w życiu powinien doświadczyć na własnej skórze tureckiej kinematografii. Ichniejsza wersja Supermana, E.T. czy Rambo to klasyki i kolejne pozycje na liście najgorszych filmów świata, ale przecież nie oglądamy ich dla samego filmu, prawda? Tutaj chodzi o coś więcej, Człowiek, który uratował świat wprowadza widza na nowy sposób zrozumienia i pojmowania filmów, jest właściwym tylko sobie stanem umysłu nieosiągalnym w żaden inny sposób. Abstrakcja, surrealizm i najzwyklejsza w świecie głupota i kicz – jeżeli Wam to nie przeszkadza, polecam Dünyayi Kurtaran Adam z ręką na sercu. Warto, naprawdę.