english

Main Page > Articles > Columns > "The Phantom Menace" - nowy styl "Gwiezdnych wojen"?

"The Phantom Menace" - nowy styl "Gwiezdnych wojen"?

2009-10-17, 13:10 w Articles > Columns

2854

Łukasz Wasilewski

Rating: 4.00

Go to page: 1 2

Rok 1999 i premiera Mrocznego widma były czymś przełomowym i bardzo oczekiwanym – zarówno przez fanów Star Wars, jak i miłośników kinematografii i jej nieustannego rozwoju. To co otrzymaliśmy mogło zaskoczyć i wprawić w niemałe osłupienie, bo niewątpliwie było to coś nowego. Większość osób, które widziały The Phantom Menace zgodzą się, że ten film zaprezentował nowy styl Gwiezdnych wojen. Pytanie tylko czy było to coś pozytywnego.

Na początku zaznaczę, że nowa trylogia jak najbardziej mi się podobała i nieraz do nie wracałem – gwiezdnowojenny klimat, wielu świetnych bohaterów i ta nieuchwytna magia wystarczyły, abym stał się fanem. Jednakże pomimo tych pozytywnych odczuć ten nowy styl właściwie od początku uważałem za inny (gorszy?) od znanego z pierwszych trzech kultowych epizodów.

Podobno George Lucas w końcu mógł zrealizować film w takim sposób, jaki sobie wymarzył i gdyby tylko kiedyś miał takie możliwości, to oryginalna trylogia wyglądałaby zupełnie inaczej. Z jednej strony łatwo to zrozumieć – wykorzystanie potężnych komputerów do efektów specjalnych, wielki budżet, który był już wtedy czymś naturalnym oraz właściwie brak jakichkolwiek ograniczeń. Lucas mógł zrobić wszystko – namówić do grania praktycznie dowolnego aktora, zażyczyć sobie najbardziej spektakularnych efektów i skoncentrować się na samej historii, bo reszta nie stanowiła żadnego problemu. Z drugiej strony chyba jednak większość fanów cieszy się, że "prawdziwe” Gwiezdne wojny powstały w latach 70-tych.

Czy w takim razie Lucas zmarnował olbrzymi potencjał? Trudno to jednoznacznie określić – w końcu kolejny raz wpłynął na rozwój kinematografii, zaangażował wspaniałych aktorów (Ewan McGregor, Liam Neeson, Natalie Portman czy Samuel L. Jackson) i stworzył film, który odniósł ogromny sukces. A jednak (niewątpliwie) nowy styl zaprezentowany przez Mroczne widmo zawiódł oczekiwania wielu fanów.

Zacznijmy od strony wizualnej, bo to najbardziej rzuca się w oczy. Zamiast zniszczonego, względnie realistycznego świata z oryginalnej trylogii (o czym już pisałem), dostaliśmy kolorowe, cukierkowe uniwersum, w którym większość sprzętów, budynków, pojazdów itp. wygląda, jak nowa. Co prawda jest też zakurzone Tatooine i awaryjny, ale superszybki podracer (z czymś mi się to kojarzy...), ale na ogólne wrażenia wpływają głównie pozostałe lokacje. Trudno powiedzieć czemu to wszystko tak wygląda – moim zdaniem winny jest bluescreen i zachłyśnięcie się nowymi technologiami. W latach 70-tych twórcy byli zmuszeni do tworzenia modeli wszystkich statków kosmicznych, malowania teł i przeróżnych tricków. W czasach kręcenie TPM te wszystkie elementy można było przygotować za pomocą komputerów i już wtedy zaawansowanych programów. Ale pamiętajmy o tym, że nawet dzisiaj efekty nie zawsze są w 100% przekonujące, więc tym bardziej nie były przekonujące 10 lat temu. I to niestety widać. Co prawda trudno wskazać konkretne sceny (poza tymi z postaciami w 100% wygenerowanych komputerowo), ale podczas całego seansu ma się jakieś wrażenie sztuczności – podświadomie wyczuwamy, że coś tu nie gra, ktoś nas probuje oszukać w mało subtelny sposób. Strona techniczna nie jest oczywiście najważniejsza – zapewne George Lucas po prostu chciał w taki sposób ukazać nam cały ten piękny świat, wolny od rządów Imperium. To miało robić wrażenie i czasem faktycznie robiło, ale chyba każdy żałował, że gdzieś zniknęły te wszystkie niedoskonałości.

Kolejna kwestią, na którą chciałbym zwrócić uwagę jest humor. W oryginalnej trylogii było go wbrew pozorom mnóstwo i był na poziomie dość "wysokim” - w żadnym stopniu nie raził, a jedynie czynił bohaterów osobami z krwi i kości. Niedawno miałem okazję obejrzeć w kinie Nową Nadzieję i kolejny raz zdałem sobie sprawę, jak te drobne żarty sytuacyjne i słowne dobrze pasują do całości i jak do dzisiaj potrafią rozbawić publiczność. Pierwsze trzy filmy dały nam przede wszystkim Hana Solo, ale przecież i Leia czy prostolinijny Luke potrafili rzucić zgryzliwą uwagę. Co prawda w szóstym epizodzie zostaliśmy zaatakowani przez Ewoki, ale za to od pierwszej części towarzyszył nam Chewbacca, który choć momentami przerażający, był też nierzadko źródłem zabawnych sytuacji. A o R2-D2 i C3P-O już nie wspominam. Jak w takim razie wyglądał humor w Mrocznym widmie? Niestety niezbyt okazale. Zdecydowanie brakowało kogoś pokroju kultowego przemytnika. Brakowało też bohaterów pomiędzy którymi wytworzyłaby się specyficzna niewidzialna więź – mogła by ona zaowocować zabawnymi, ale niewymuszonymi dialogami. Nie mógłbym również zapomnieć o najgorszym – Jar Jar Binks. Ten bohater jest chyba ucieleśnienim najgorszych koszmarów fanów sagi. Totalnie nijaka i nieśmieszna postać przy której Ewoki wydają się być równie kultowe, co sam Darth Vader. Obecność Jar Jara chyba najlepiej podsumowuje humorystyczny aspekt I epizdodu.

Co jest najbardziej rozpoznawalnym elementem Star Wars? Moim zdaniem Darth Vader i szturmowcy – idealny czarny charakter i jego armia. Vader do dzisiaj jest bardzo chętnie wykorzystywany przez autorów książek, komiksów, gier, zabawek, gadżetów itp. - ta kultowa, majestatyczna postać jest idealna pod każdym względem. A szturmowcy – chociaż ginęli łatwo i często – są równie kultowi co Mroczny Lord Sithów. Po prostu ich fantastycznie zaprojektowane stroje i przedstawienie, jako element bezlitosnej armii zrobiły swoje. No dobrze, a jak to jest z Mrocznym widmem? Na pierwszy rzut oka całkiem nieźle – Darth Maul się Lucasowi udał. Tajemniczy, naprawdę złowrogi i niezwykle klimatyczny. Niepokojąca postać, o której prawie niczego nie wiedzieliśmy, a mimo tego zachwycała wyglądem, umiejętnościami walki i budziła niepokój w sercach fanów. Czyżby zatem twórca sagi stanął na wysokości zadania? Połowicznie – oprócz fantastycznego Darth Maula dostaliśmy również armię zupełnie nieciekawych i niebudzących grozy droidów bojowych. Daleko im do Stormtrooperów – nawet gdyby istniały sensowne kostiumy udające droidy, to z pełnym przekonaniem można stwierdzić, że nie powstałaby organizacja podobna do 501. Legionu.

Droidy, co do których nie było wątpliwości, że nie są ludźmi, Jar Jar i Gunganie, młody i sympatyczny Anakin Skywalker – to wszystko jednoznacznie sugeruje, że Lucas chciał przyciągnąć do kin jak najmłodszych widzów. Nie ma w tym nic dziwnego, bo przecież Gwiezdne wojny od początku były skierowane raczej do nastolatków, a nie starszych kinomanów. Wydaje mi się jednak, że to dążenie do maksymalnego obniżenia wieku potencjalnych widzów wpłynęło negatywnie na całość – wszystko jest zbyt ugrzecznione, uładzone i hipersympatyczne. Nie tego oczekiwaliśmy po SW.

Na szczęście nowy styl Gwiezdnych wojen zaskoczył nas także czymś pozytywnym – spektakularnością. Epickie bitwy, olbrzymi rozmach – przedsmak tego dostaliśmy już w epizodach IV-VI, ale przy okazji realizacji TPM można było to wszystko ukazać w sposób, który wymarzył sobie Lucas. Wykorzystanie komputerów zniosło większość ograniczeń i efekcie otrzymaliśmy bardzo efektownie przedstawione wszelkiego rodzaju pojazdy kosmiczne, wielkie pola walki czy Coruscant, o którym dotyczas tylko słyszeliśmy. Natomiast wyścig podracerów był idealną zapowiedzią nowego widowiskowego stylu, którego mogli oczekiwać po kolejnych epizodach. Nie można również nie wspomnieć o jednym z najbardziej kultowych elementów całego świata Star Wars – mieczach świetlnych. W końcu wyglądały one tak, jak powinny, a walki oszałamiały. W oryginalnej trylogii miecze zachwycały głównie pomysłem i nowatorstwem – same walki (a już w szczególności ta z Nowej nadziei), delikatnie mówiąc, nie zachwycały. Co prawda nie było tragicznie, ale zdecydowanie ten aspekt miał olbrzymi, niewykorzystany potencjał. A w Mrocznym widmie go wykorzystano. Niesamowity pojedynek Darth Maula z Qui-Gonem i Obi-wanem wart jest oglądania setki razy. Warto podkreślić, że ich walka była nie tylko efektowana, ale też zaskakująca realistyczna (jak na film oczywiście) – każdy ruch, każdy cios, każdy blok był sensowny i wymuszony przez przeciwnika. Dzięki temu oglądało się to rewalacyjnie. To właśnie jest ten element, który powoduje, że większość fanfilmów, w których występuje walka z użyciem mieczy świetlnych, jest taka słaba i często komiczna – brakuje im tej prawdziwej energii wzrastającej przez cały czas trwania pojedynku. Tak, takich walk chcemy więcej i więcej!

Gwiezdne wojny zawsze prezentowały epickie opowieści, to od samego początku była istotna cecha sagi. Z tego względu wszystkie rzeczy z poprzedniego akapitu jawią się jako bardzo pozytywne. Ale trzeba sobie również zadać pytanie, czy nie mieliśmy przypadkiem do czynienia z przerostem formy nad treścią. Zdaje się, że TMP stało na granicy, ale jej nie przekroczyło. Z drugiej strony trzeba sobie zdać sprawę, że Star Wars to w dużej części właśnie forma i trudno, aby nagle gwiezdnowojenne produkcje stały psychologicznymi dramatemi rozgrywającymi się na tyle ascetycznej scenografii.

Po ponad 20 latach od premiery przełomowej Nowej nadziei zostało nam zaprezentowane Mroczne widmo. Został nam również zaprezentowany nowy styl, który był czymś nieuniknionym głównie z dwóch powodów – cały świat poszedł do przodu, a George Lucas w końcu mógł wrócić do pomysłów, które kiedyś musiał odrzucić. W efekcie otrzymaliśmy coś z jednej strony zupełnie innego niż stara trylogia, a drugiej jednak podobnego, bo twórcy udało się zaszczepić ten magiczny gwiezdnowojennny pierwiastek. Chociaż rezultat w wielu kwestiach nas zawiódł, to należy pamiętać, że była to pierwsza próba powrotu do Star Wars po tylu latach (Edycji Specjalnej za taki powrót nie uważam) i to udało się całkiem nieźle. I najważniejsze – potem było już tylko lepiej.

Go to page: 1 2

Tags: felietony, the phantom menace, mroczne widmo, nowa nadzieja, komputery, efekty specjalne, droidy, szturmowcy, darth vader, ewan mcgregor, liam neeson, natalie portman, samuel l. jackson, darth maul, walki, scenografia, r2-d2, c-3po, jar jar binks

Your rating:

Please login!

ALL COMMENTS

| 2009-10-21, 13:32

W pozostałych dwóch epizodach jest coraz lepiej a estetyka ze starej trylogii
najbardziej dominuje w III epizodzie gdzie widać, że każdy przedmiot ma swoją historię "swoje życie"

mariuszysko | 2009-10-19, 20:36

Teraz Lucas miał wszystko poza jednym: świeżością pomysłu.
Niech żyje stara trylogia.

Sev Fett | 2009-10-18, 22:10

Łukasz Wasilewski:

Napisałem o tym, że było to wspomniane. Jednak masz rację większość twoich argumentów jest trafna.

Łukasz Wasilewski | 2009-10-18, 21:34

Sev Fett:

W akapicie pod zdjeciem z droidami napisalem, ze doskonale zdaje sobie sprawe, ze SW tak naprawde jest dla dzieci i nastolatkow. Ja o tym caly czas pamietam, ale mimo tego wydaje mi sie, ze wiele moich argumentow jest trafnych.

Sev Fett | 2009-10-18, 19:49

To chyba pierwszy artykuł na stronie z którym zgadzam się tylko połowicznie. Oczywiście wszystko już wyjaśniam. Po pierwsze chciałem przypomnieć ważną rzecz, która pomimo wspomnienia w tekście nie była prawie pod uwagę: Gwiezdne Wojny są głównie skierowane do dzieci i młodzieży. Co prawda nie wszystkie części są takie, ale ten epizod jest i trzeba patrzeć niego przez właśnie taki pryzmat. Po drugie "nie osądza się książki po okładce" to, że ta część nie podoba się z powodu zbyt cukierkowej grafiki nie oznacza, że jest słaba. Ma ona w sobie to coś czego niestety nie było w ST. Daje ona niejako "kopa" Star Warsowi, ale mimo to jest nadal dopracowana tak jak inne części. Skoro jestem przy grafice to muszę powiedzieć, że Naboo nie jest aż takie piękne jak zostało to pokazane na zdjęciu. W końcu mamy tam miasto Gunganów, które mimo ładnego wyglądu jest blisko takich strasznych stworów jak chociażby potwór Sando. Może Naboo nie wygląda, ale jest z jednej strony zacofane. Chodzi mi tutaj głównie o budowle, wszystkie są niemal takie same. Czy można przez to czegoś nie lubić? To tak jakby ktoś się czepiał Japończyków, że mają taką, a nie inną kulturę. Teraz to z czym się zgadzam: walki w ST, a zwłaszcza ta z Nowej Nadziei nie były aż tak ciekawe jak ta z Darthem Maulem. Miecze wyglądają nareszcie normalnie, nie zmieniają bez przerwy swojego koloru i nie wyglądają w niektórych momentach jak cienkie linie z kolorową poświatą. Strzały z blasterów również uległy poprawie, w końcu nie są to pociski, które latają byle jak i gdzie tylko chcą. Autor ma racje pisząc, że brakuje przemytnika i humoru, a Jar Jar Binks starszym odbiorcom może się nie spodobać, ale znowu muszę przypomnieć, że jest to film skierowany dla młodszych. Sam pamiętam jak oglądałem pierwszy raz Gwiezdne Wojny (miałem wtedy 6 lat). Zacząłem od tej części i dzięki temu wiedziałem co zrobiło Imperium gdy przejęło kontrolę, ale wracając do Jar Jara: był on dosyć śmieszny pomimo tego, że teraz mnie niemal zupełnie nie rusza. Poza tym muszę przyznać, że artykuł jest świetnie napisany, tutaj gratulacje dla autora. Mam nadzieję, że o następnych częściach NT również będą tego typu artykuły.

Jamjumetley | 2009-10-17, 23:04

Czy lepiej, to nie jestem taki pewien. Efekty komputerowe mają natomiast taką zaletę, że dają nieograniczone możliwości ujęć i interakcji pomiędzy obiektami. Do tego są tańsze od zatrudnienia sztabu ludzi do pracy przy miniaturach.

Modele prezentują za to, ile trudu zostało włożone w tworzenie filmu. Zdaję sobie sprawę, że większości widzów, brzydko mówiąc "wisi" czy modele, czy CGI, spora część na sam dźwięk słów "efekty komputerowe" rozpływa się w zachwytach.

Tak jak napisałeś Łukaszu w artykule - często patrząc na wygenerowane komputerowo modele, człowiek podświadomie odczuwa, że z tym co widzi na ekranie jest coś nie tak. Zupełnie się tu zgadzam.

Łukasz Wasilewski | 2009-10-17, 18:25

Jamjumetley:

Mysle, ze dozyjemy czasow, ze CGI bedzie wygladac lepiej niz modele (bo jesli chodzi o mozliwosci, to sa one sporo wieksze juz od dawna).

A co do tego czy pozniej bylo lepiej, to chyba kwestia gustu. Oczywiscie epizody II i III maja swoje wady (przede wszystkim Christensen), ale uwazam je za lepsze niz TPM, ktore bez Liama Neesona i rewelacyjnego pojedynku Darth Maula z Qui-Gonem i Obi-wanem byloby dla mnie zdecydowanie gorsze.

Fałszerz:

Nie sadze, zebym sie czepial - staralem sie byc w miare obiektywny. Czepianie sie to by bylo gdybym napisal, ze "nowa trylogia jest gorsza, bo nie zostala zrobiona na przelomie lat 70tych i 80tych" i nic wiecej nie dodal;)

Jamjumetley | 2009-10-17, 17:46

Artykuł jest obiektywny i bardzo mi się podoba.

"I najważniejsze – potem było już tylko lepiej".
- tutaj będę polemizował. Z czasem coraz bardziej przekonuję się do TPM. Mimo swoich wad, chyba podoba mi się najbardziej spośród trzech części NT.

Co do FX - modeli nic nie pokona! Basta. Żaden CGI. Choćby nie wiem jak realistyczny był. Efekty komputerowe są dobre jako uzupełnienie: niektóre tła, odłamki, lasery (albo phasery :)) i wspomniane tu miecze świetlne.

Fałszerz | 2009-10-17, 15:28

Znowu czepianie sie NT na sile...

Jarek | 2009-10-17, 14:57

Fajny tekst chociaz nie ze wszystkim sie zgadzam. Nie powiedzialbym, ze wszystko bylo takie cukierkowe i kolorowe. Moze Naboo na pierwszy rzut oka bylo wlasnie takie, ale trzeba pamietac o reszcie planet i swiatow - na mnie zrobilo to wielkie wrazenie. Tak czy inaczej zgadzam sie z autorem, ze najgorszy to byl Jar Jar! Oby juz go nigdy wiecej nie bylo!!!