Tucker: The Man and His Dream

2009-09-04, 22:04 w Articles > Reviews > Movies

659

balav

Rating: 5.00

Artykuł zgłoszony do Nieustającego Konkursu Star Wars Extreme (07-08.2009)

Będąc fanem Gwiezdnych wojen wiele można powiedzieć o George’u Lucasie. Generalnie rzecz biorąc mówi się o nim różnie - raz lepiej, raz gorzej - i budzi on wśród fanów uczucia ambiwalentne. Nie można mu jednak odmówić wizji (co nie oznacza, iż realizuje ją on do końca tak, jak byśmy tego od niego oczekiwali). Warto - w czasie, gdy na forach internetowych trwają dyskusje dokąd działania (zwłaszcza w kontekście nowych produkcji telewizyjnych) GL’a poprowadzą uniwersum - poznać inną sferę działalności Człowieka we Flanelowej Koszuli.

George Lucas w powszechnej świadomości funkcjonuje w zasadzie tylko jako człowiek odpowiedzialny za stworzenie Gwiezdnych wojen i współtwórca (wraz ze Stevenem Spielbergiem) przygód Indiany Jonesa. Jednak, jak już wspomniałem, Lucas nie ograniczał się jedynie do kierowania założonych przez siebie biznesów i wymyślania (ostatnimi czasy) The Clone Wars (albo - jak powiedzieliby złośliwi - przesiadywania w Skywalker Ranch i liczenia pieniędzy zarobionych dzięki fanom Star Wars). Szefując Lucasfilm Ltd. realizował się on bowiem jako producent filmów reżyserowanych przez innych twórców. Mowa tu nie tylko o tak znanych obrazach, jak tetralogia przygód słynnego archeologa w kapeluszu, lub też Willow Rona Howarda z Warwickiem "Wicketem" Davisem w roli głównej (był też współautorem scenariusza), ale też o mniej znanych produkcjach, takich jak ekranizacja komiksu Kaczor Howard w reżyserii Willarda Huycka (film znany głównie z tego, iż był wielką klapą finansową). W tej drugiej grupie znajduje się też obraz z roku 1988, który to twórca naszego ulubionego uniwersum zrealizował wspólnie z Francisem Fordem Coppolą.

Znajomość (a w zasadzie nawet przyjaźń) Lucasa z twórcą Ojca chrzestnego, Czasu apokalipsy czy też Cotton Clubu sięga końca lat 60. Można nawet zaryzykować stwierdzenie, iż powstanie Nowej nadziei należy chociaż w niewielkim stopniu zawdzięczać Coppoli. To właśnie jego studio American Zeotrope (założone do spółki z Lucasem) zajęło się produkcją pierwszej kinowej fabuły Lucasa - THX 1138 w 1971 roku. Dwa lata później Coppola pełnił funkcję producenta wykonawczego American Graffiti. Dzięki jego pomocy George Lucas został zauważony w filmowym światku. Włodarze 20th Century Fox wyłożyli pieniądze na realizację Epizodu IV, ponieważ z jednej strony warunki umowy (przewidujące małą gażę reżyserską w zamian za dochody ze sprzedaży gadżetów) były kuszące, z drugiej strony Lucas miał "plecy" oscarowego Coppoli.

Trzy lata po premierze Powrótu Jedi ich drogi znów się spotkały. Lucas miał pełnić rolę producenta filmu, o którego realizacji Coppola myślał jeszcze w czasach studiów filmowych na UCLA. Twórca Rumble Fish chciał zrealizować film o smutnej legendzie amerykańskiej motoryzacji - Prestonie Thomasie Tuckerze.

Tucker był postacią nietuzinkową. Ten konstruktor-samouk, który w latach 30. budował wozy wyścigowe, zaś w czasie II wojny światowej zbił majątek na produkcji wieżyczek strzelniczych do bombowców, pragnął rzucić wyzwanie General Motors, Fordowi i Chryslerowi (Wielkiej Trójce z Detroit) i zbudować "samochód jutra". Otrzymał on od rządu fabrykę bombowców B-29, którą postanowił zaadaptować na wytwórnię aut. Tak zaczął rodzić się samochód, który w momencie premiery wywołał sensację. Nowoczesne, niskie nadwozie zaprojektował Alex Tremulis (świeżo zwolniony z wojska były stylista koncernu Auburn - Cord - Duesenberg). Silnik typu bokser (pochodzący z helikoptera) znajdował się z tyłu, miał pojemność 5,5 l i moc 168 KM. Wóz mógł wygodnie przewieźć sześć osób. Z przodu znajdował się przepastny bagażnik, zaś środkowy reflektor przedni skręcał zgodnie z ruchem kierownicy. Tucker Sedan rocznik 1948 (zwany powszechnie Torpedo) rozpędzał się do 120 mil/h i był wówczas najbezpieczniejszym oraz najbardziej awangardowym wozem Ameryki. Niestety, nie udało mu się osiągnąć sukcesu, na który był de facto skazany. Pieniądze na rozkręcenie Tucker Motor Corporation pochodziły z emisji akcji, którą przeprowadzono w momencie, gdy auto istniało tylko na papierze. Jako że model finalny różnił się w kwestiach technicznych od obiecanego klientom w prospekcie emisyjnym, Prestona Tuckera oskarżono o malwersację i odmówiono mu dalszych pożyczek. Sąd ostatecznie Tuckera uniewinnił (zmarł w 1957), lecz firma z powodu wycofanych środków finansowych upadła. Udało się zmontować jedynie 50 sztuk Tuckera Torpedo, który jest obecnie absolutnym rarytasem i kultowym samochodem w USA.

Historia Prestona Tuckera, człowieka, który chciał realizować swój "American Dream", lecz system mu to uniemożliwił, jest bardzo filmową opowieścią, toteż Lucas zaangażował Lucasfilm w realizację projektu, zresztą mocno namawiał Coppolę do "odkurzenia" pomysłu, z którym ten nosił się od tylu lat (bankructwo American Zeotrope uniemożliwiło produkcję tego filmu wcześniej). Lucas też skłonił Coppolę do porzucenia idei musicalu (Coppola miał doświadczenie w ich reżyserowaniu, wcześniej popełnił Tęczę Finiana) na rzecz filmu w stylu tych tworzonych przez Franka Caprę (reżysera Mr. Smith jedzie do Waszyngtonu czy też uwielbianego przez Amerykanów w czasie Bożego Narodzenia Tego wspaniałego życia).

Do napisania scenariusza zatrudniono Arnolda Schulmana i Davida Seidlera (mimo iż Coppola chciał napisać skrypt samodzielnie). Budżet ustalono na 24 mln USD. Lucas namówił Paramount Pictures do dystrybucji filmu i pokrycia 15 mln budżetu. Pozostałe 9 mln wyłożył Lucasfilm. Realizacją efektów specjalnych miała zająć się Industrial Light & Magic. Do roli Tuckera zaangażowano Jeffa Bridgesa, zaś w rolę jego współpracownika Abe Karatza miał wcielić się Martin Landau (znany fanom sci-fi z serialu Kosmos 1999; za rolę Karatza dostał Złoty Glob i nominację do Oscara). Film wszedł na ekrany w roku 1988 pod tytułem Tucker: The Man and his Dream (Tucker: człowiek i jego marzenie) i... zrobił klapę.

Dziś trzeba przyznać, że niezasłużoną. Jest to bowiem niezwykle sprawnie zrealizowana biografia, która prezentując losy fascynującego człowieka zajmuje się też analizą drogi ku urzeczywistnieniu "amerykańskiego snu". Podejmuje też interesujący temat walki człowieka spoza układu z grubymi rybami amerykańskiego kapitalizmu. Jest dobrze zagrany i zgodny z faktami (chociaż pojawia się wątek spotkania Tuckera z innym wielkim amerykańskim konstruktorem i miliarderem, którego nie rozumiano - Howardem Hughesem; w rzeczywistości nie miało ono miejsca). Ogląda się Tuckera z rosnącym entuzjazmem i sympatią dla tej postaci. W scenach rozprawy sądowej widz niemalże kibicuje Prestonowi, by ten wyszedł z zarzutów obronną ręką. Jest w tym obrazie również świetnie oddany klimat końca lat 40.

Film nie jest w Polsce dostępny na DVD (pozostaje więc zakup w zagranicznych sklepach internetowych). Kilka lat temu emitował go Canal+ i Polsat, może więc za jakiś czas będzie kolejna powtórka. Warto go obejrzeć, by poznać historię jedynego w swoim rodzaju genialnego konstruktora, a takim Preston Tucker był bez wątpienia, oraz by zobaczyć jak Lucas wywiązał się z zadania wyprodukowania filmu swego przyjaciela (a ILM z zadania stworzenia Ameryki końca lat 40.).